“Woorden om meteen te koesteren en in te lijven”
Gisteren mocht ik samen met een flink aantal andere minnaars van het Penhuis een erg stichtende voormiddag met Benno Barnard meemaken. De eerste aflevering van de nieuwe Penhuis-jaargang 2024-2025 ging voor een keer niet door in de Orangerie van de Broeltorens maar wegens omstandigheden in een Herenhuis een eindje verderop aan de Kortrijkse Broelkaai. Benno Barnard was assertief en kwiek zoals we hem kennen en voorzien van veel fijne humor overgekomen vanuit Sussex, ergens op het Engelse platteland waar hij woont. Ontzettend en blijmoedig in vorm ook was ie. Hij werd voor deze gelegenheid zeer deskundig geïnterviewd door Luc Vanhauwaert. Zowat het hele oeuvre van Benno Barnard passeerde kundig de revue. Zowel de poëzie als zijn proza als zijn beschouwend werk. Veel viel er te noteren en vast te houden.
Van narcisme over kleptomanie tot bij zijn liefde voor kinderboeken. Over de taal die nooit iets vrijblijvends kan zijn… En over het gegeven dat hij net als zijn vader geen anglofiel is maar eerder angloseksueel, wat een vergrotende trap is. Ik noteerde onderweg weer ’s met graagte dat schitterend motto van W.H. Auden dat in Barnard’s bundel ‘Het trouwservies‘ staat:
“And the crack in the tea-cup opens a lane to the land of the dead”.
“De barst in de theekop opent een weg naar het land van de doden“
Voorwaar een geniaal beeld, dat ben ik al jaren met Barnard helemaal eens.
Luc Vanhauwaert ging toen hij het hoofdstuk van zijn laatste boek uit 2023 ‘Afscheid van de handkus’ ook diep in op de meest ingrijpende gebeurtenissen uit het leven van de schrijver. De tragische dood van zijn dochter Anna die hem zwaar heeft getekend werd niet uit de weg gegaan. Ook Barnards aanvaring met Sharia for Belgium die op velerlei vlakken zijn ogen opende was een onderwerp. We vernamen nieuws over de voetbalcarrière van zoon Christopher en de reden waarom die van hem is mislukt. Vanwege het dragen van een bril namelijk waardoor hij in zijn jeugd voor ‘brillenjood’ verrot gescholden werd. In het West-Vlaams vertaald door Vanhauwaert als “brillekasse”.
Vooral ook ging het over zijn geliefde mengvorm van het schrijven. Tot slot van de voormiddag zetten Luc Vanhauwaert en Benno Barnard in een prachtig duet de Jerusalem-hymne in. Zegmaar een indrukwekkend orgelpunt van een warme ochtend in Kortrijk
Benno Barnard verwoordde gisteren dingen die misschien enkel Benno Barnard kan verwoorden. Met graagte tekende ik bijvoorbeeld navolgende passage op die ik jullie niet wil onthouden.
“Het lijkt alsof een schrijver naar allerlei formuleringen zoekt voor zijn gedachten maar eigenlijk is het omgekeerd. Ik zoek formuleringen waardoor gedachten ontstaan. Dat is trouwens een universele ervaring van veel dichters en schrijvers, dat ze iets opschrijven en zich realiseren dat binnen het gedicht of binnen een prozatekst de tekst uiteindelijk slimmer blijkt dan zijzelf. In het gedicht circuleren namelijk oude wijsheden want die woorden zijn aangeraakt door miljoenen mensen… Gedurende soms een paar duizend jaar. Oude woorden die als het ware elektrisch geladen zijn. Dat creëert een soort elektriciteit in het gedicht waarin ze elkaar stimuleren en zo ontstaan dan gedachten waarvan je als je ze nadien overleest denkt ‘o zit dat zo’…. Dan denk ik: gossie, ik ben niet zo slim maar de geschiedenis is zo slim, de taal is zo slim, de poëzie is zo slim… “
Woorden om door iedereen (die net als ik) een citatenverzameling bijhoudt meteen te koesteren en in te lijven. Waarvoor dank!
#BennoBarnard #HetPenhuis #TSEliot #WHAuden #LucVanhauwaert #Kortrijk
