Voor altijd brandend op het netvlies

Vorige vrijdag, 12/7/2024, overleed de Amerikaanse videokunstenaar Bill Viola. Net als zovelen onder ons zag ik in het voorjaar nog in het Luikse museum ‘La Boverie’ zijn imponerende overzichtstentoonstelling “Sculptor of time”. De bijnaam “Rembrandt van de videokunst” die Laura Cumming,  een kunstcriticus van The Observer hem ooit gaf, was hem op het lijf geschreven. Bill Viola werd 73 en leed aan Alzheimer.

Ik herneem onderaan dit bericht graag mijn “stills” van zijn video ‘The Encounter’ uit 2012.

Over de tentoonstelling “Sculptor of time” schreef ik op Facebook eerder de navolgende notitie:

13 maart 2024
“Bill Viola in “La Boverie” in Luik is een tentoonstelling die je, wat mij betreft, niet mag missen. Los van het feit of je nu wel of niet van video-kunst houdt en of je er de slome, mooie traagheid en het noodzakelijke geduld en talent voor verstilling voor aan de dag kunt leggen. “Sculptor of time”, de titel van de expo vat het kernachtig samen. In achttien video-topwerken boetseert Bill Viola als een ware filosoof-kunstenaar de tijd naar zijn, maar heel zeker ook naar onze maat. Sterk hoor.

Bijgaande stills die ik in Luik maakte (of althans probeerde te maken) evoceren het werk “The encounter” uit 2012. Een ontmoeting van 19’19” die zoveel meer dan een tijdelijke indruk nalaat. Bovendien blijkt Luik, “de vurige stede”, op zichzelf als stad ook al meer dan de moeite waard. Een kleine city-trip in eigen land. Moet kunnen!

Bill Viola – Sculptor of time – nog tot 28 april 2024 – La Boverie Luik

Een korte preview van ‘The Encounter’ zie je ook via de navolgende youtube-link:

“Stills uit Viola’s adembenemd werk ‘The encounter’ uit 2012”

Een pas op de plaats

Laure Prouvost – Fragment – Museum De Pont

(Blauwe notities, Museum De Pont, donderdag 13 juni 2024)

Het lijkt op vloeistof, vervuilde olie verglaasd op brak water met allerhande stukken en stukjes afval in. Als geëtst. Maar het is wel degelijk gehard glas waarover je hier mag lopen. Midderwijl hoor je boven jouw hoofd het gekrijs van zeevogels. Alken, zeekoeten, meeuwen, stormvogels… In de eerste zaal waar je binnentreedt zweeft ‘Grandma’ doorheen de luchten als een Vrijgevochten Engel. Glanzend in het zonlicht. Haar verhaal keert op veel plaatsen terug, en loopt als een rode loper doorheen de tentoonstelling. In al haar vormen en gedaanten…

Terwijl ik noteer dat je véél ogen, heel veel ogen nodig hebt om alles te zien wat Laure Prouvost in haar tentoonstelling “In the mist of it all, above front tears” voor ons in petto heeft, fotografeer ik een van haar Prouvost-vogels die op ons neerkijkt en die ik zowaar eerst niet eens had opgemerkt.

Een suppoost kijkt mij van op afstand aan en komt me dan gezwind tegemoet. Geïntrigeerd misschien door wat ik schrijf?

Een man van een jaar of dertig is het met lang haar. Hij ziet er uit zoals wij er in de jaren zeventig van de vorige eeuw bijliepen. Zijn vraag is duidelijk. Hij vraagt niet ‘wat schrijf je?’ maar “mét wat schrijf je?”. Ik toon hem mijn alombekende balpen met vier kleuren… En wil meteen al even voor hem toelichten dat ik al zowat mijn hele lange leven mijn notities in vier kleuren opschrijf…  “Oh nee”, zegt hij, “daar is het mij niet om te doen, maar eigenlijk – en dat is één van onze instructies – mag je hier alleen noteren met een potlood uit de museumshop. Een stylo zou hier immers zomaar gebruikt kunnen worden om de tentoongestelde werken te beschadigen… Maar ik zie dat jij helemaal te vertrouwen bent…”

Even sta ik daar in Tilburg kompleet perplex, maak onbeweeglijk een pas op de plaats, gefixeerd in dat ene Tilburgse moment waarop ik even geen woorden meer heb.

Maar beste vrienden desalniettemin – en voor het schrijven al dan niet gebruik makend van een potlood – is een bezoek aan de tentoonstelling “In the mist of it all, above front tears” van Laure Prouvost een heel harde aanrader!

Nog tot 18 augustus 2024 in Museum De Pont in Tilburg

Meer info:
https://depont.nl/tentoonstelling/laure-prouvost-24-februari-2024-18-augustus-2024

#laureprouvost #museumdeponttilburg #tilburg #expo2024

Vertalersweelde – Aflevering Hölderlin

Altijd een fijn gegeven om een nieuwe editie van “Vertalersweelde” te mogen uitpakken.

Vertalersweelde is het werk van Kees Godefrooij en zijn Stichting Spleen. Dit keer gaf hij ‘Hölderlin in de handen van Mereie de Jong’. En dat zijn veilige handen waarin je gedichten ter vertaling mag achterlaten! Mijn gedicht “Brief aan Hölderlin” staat op pagina 121. En ik ben voorwaar blij dat het daar mag staan.

Andere dichters die zich voor deze bloemlezing lieten inspireren zijn:

Piet Gerbrandy, Richard Kesno, Luuk den Hartog, Edith de Gilde, Inge Boulonois, O.B. Kunst, Gerard Scharn, M.A. ter Haar, Kees Godefrooij, Hoss Wilstra, Erika De Stercke, Gwendolyn de Leeuw-Rammeloo, Ronald Hamming, Simon Mulder, Gert de Jager, Mereie de Jong, Onno-Sven Tromp, Anne-Marie Maartens, Maria de Graauw, Johan Wambacq, Petra Fenijn, Tom Veys, Joyce Hes, Marije Hendrikx, Paul Bezembinder, Bert Bevers, Michaël van Caeneghem, Kat Kreeberg, Bert Deben, Loes Raymakers, Sint van der Kooi, Hans F. Marijnissen, Opa IJsbeer, Mattie Goedegebuur, Harmen Malderik, Gerardo Insua Teijeiro, August Hans den Boef, Wim van Til, Muriël Kasmin, Kees van Meel, Miguel Santos, Paul Roelofsen, Vera Steenput, Nelleke Lamme-den Boer, Will van Broekhoven, Jolie Heij, Donna Schilder en Jos van Hest.

De bundel wordt voorgesteld op 8 juni 2024 in Amsterdam:
Facebook-evenement

https://www.facebook.com/events/718767340328952/?ref=newsfeed

Fietsen – een wielergedicht van Antoon Van den Braembussche

Mag ik zeggen dat ik met mijn ‘Bitossihart‘ flink vereerd ben met onderstaand wielergedicht dat Antoon Van den Braembussche, dichter, filosoof en vriend op 4/5 publiceerde op zijn FB-bladzijden? Ja hoor dat mag ik luid en met veel overtuiging zeggen…

…/…

Antoon Van den Braembussche
FB-bericht van 4 mei 2024:

Deze morgen schreef ik al fietsend het volgende gedicht. Het gedicht draag ik graag op aan Paul Rigolle, een dichter met een ongewone liefde voor de fiets en die overigens samen met Willie Verhegghe en anderen het wielergedicht op de kaart heeft gezet.

Fietsen

Voor Paul Rigolle

Als ik fiets overmant me
een vreemd soort geluk.

Elke omwenteling:
een omhelzing van de tijd,
van wat er ooit is geweest
en van wat er ooit zal zijn.

En soms is er enkel nog het nu:
een blij en eeuwig vergeten,
een ode aan de vergetelheid.

Ik hou van lange, rechte wegen
de blik helder en gefixeerd,
wonderlijke vorm van meditatie.

Als ik fiets ben ik niet langer
een kleine ik, maar alles en iedereen.

Elke trap een ode
aan het lichaam, de liefde,
de beweging en alles om ons heen.

Fietsen is pure mystiek.

© Antoon Van den Braembussche

Het gedicht staat ondertussen ook op de Wielergedichten-blog van Miel Vanstreels.

Facebook-bericht van 4 mei 2024:

‘Tussen de dagen’ van en mét Luc Vandromme

Vorig weekend werd in het lieflijke Reve-dorp Machelen a/d Leie ‘Tussen de dagen’, de nieuwe roman van Luc Vandromme voorgesteld. De schrijver, die daarmee ondertussen al aan zijn 8° boek toe is, zou Luc Vandromme niet heten als hij van de voorstelling niet een multidisciplinaire gebeurtenis had gemaakt. Zondag stond onder meer een optreden van het Brussels ensemble Bruxell’A Cappella op het programma dat de polyfone muziek uit het boek bracht in de Raveelkapel. In Huis de Leeuw, het mooie galerijhuis in de buurt van het Raveel-museum waar het ook al gonsde van activiteit, liep ondertussen voor het tweede weekend op rij een tentoonstelling met schilderijen van Luc Vandromme (werk dat volledig geënt is op het boek) en keramisch werk van de echtgenote van Luc, Trui Lemaitre.

Ik was er zaterdag en genoot zeer van het werk van beide kunstenaars. Straks hoop ik dat al in even grote mate te kunnen doen met het boek. Ook ons aller grote vriend, warmhartig kunst- en boekenveelvraat Jan Bib was er zaterdag. Voorts blijkt Luc Vandromme een creatieve duizendpoot van je welste te zijn. Hij is behalve schrijver immers ook actief als jazz-zanger, mede-keramieker, fotograaf en beeldend kunstenaar. In bijlage enkele momentopnames van de tentoonstelling op zaterdag 23/3/2024.

Tussen de dagen, Luc Vandromme – Godijn-Publishing 2024 – 506 pg.

www.lucvandromme.be
Bericht over het boek op de website van de auteur
Facebook-bericht P.R. van 25/3/2024 (met meer foto’s)

Luc Vandromme glundert ‘Tussen de dagen’ – foto Paul Rigolle
Een greep uit de schilderijen – foto Paul Rigolle
“En dan is er koffie!” – vlnr Trui Lemaitre, Luc Vandromme en Jan Bib- foto Paul Rigolle
Leesklaar!
Machelen a/d Leie – Het Reve-monument – foto Paul Rigolle
Artikel in Het Nieuwsblad

Le semeur de troubles

Anselm Kiefer in het LaM – Villeneuve d’Ascq

Am Anfang, 2008 – “Entre ciel et terre”

Het ‘LaM’, het museum voor moderne kunst en art brut in Villeneuve d’Ascq ligt op amper een boogscheut van de Belgische grens en is wel vaker ‘meer dan een kleine omweg waard”. Méritant vraiment le détour… Dit is zeker niet anders voor de Anselm-Kiefertentoonstelling « La photographie au commencement » die er nog even loopt.

We waren er gisteren – schrikkeldag als gewonnen dag – en genoten zeer van een expo die perfect als toemaatje kan dienen voor de ronduit indrukwekkende, zeg maar adem-benemende expo die we laatst in december van Kiefer zagen in het Museum Voorlinden in Wassenaar.

Maar ook nu weer biedt deze tentoonstelling in Villeneuve d’Asq een beeld van de oer-kunstenaar – “Le semeur de troubles” – die Anselm Kiefer is. Zoals steeds bij Kiefer: intimiderend en zelfs bijwijlen verontrustend werk (“une oeuvre angoissante”). In bijlage – ik kan het af en toe écht niet laten – een behoorlijk pak fragmenten uit de expo en ook een paar beelden uit de vaste collectie.

Wie de expo nog wil zien moet zich alweer flink beginnen haasten.
Nog tot zondag 3 maart 2024!

Facebook-post waarop je een beter beeld krijgt van de foto’s
Bilderstreit’-notities van 13/12/2023
Notitie over o.a. ‘Anselm. Das Rauschen der Zeit
film over Anselm Kiefer van Wim Wenders (6/12/2024)

Kiefer in het LaM – bij “Dans les pas de Cécile”

Gedichtendag, editie 2024

Gedichtendag vandaag! En meteen ook het begin van de Poëzieweek. Ik weet het, het is ‘maar’ een ‘campagne die amper één week duurt’, maar het is en blijft wél een campagne die beroep doet op het gegeven dat de poëzie mensen met elkaar weet te verbinden (en niet tegen elkaar opzet) “door op te trekken met de oude dingen die woorden zijn, en die zoveel hebben gezien en gehoord” (dixit Guido Vanhercke op FB en op zijn website gisteren).

Dus ook hier mag en zal – wat had je gedacht – een gedicht vandaag niet ontbreken! Opgediept uit de archieven: het gedicht ‘Lamp’ uit ‘Van het hart een steen’. (Poëziecentrum, 2009).

We zijn kamers met de lakens over de meubels

De ontdekking van een schrijver!
Leesnotities – Op het leeslijstje (14 en 15)
Over ‘de Mitsukoshi Troostbaby Company’ en ‘Kinderen van het ruige land’ van Auke Hulst


Maandag 22 Januari 2024

“We zijn kamers met de lakens over de meubels”


Er zijn veel manieren om kennis te maken met een auteur die je om godweetwelkeredenenofomstandigheden niet eerder las of zelfs nauwelijks kende. De verdienste van een initiatief als het onvolprezen “Het Penhuis” is dat het op mooie zondagvoormiddagen auteurs naar “het verre Kortrijk” weet te halen waarvan je amper nog een woord had gelezen. Naar aanleiding van de komst van de Groningse auteur en muzikant en zanger Auke Hulst op zondag 12/11/2023 las ik zijn tot hiertoe meest bekende boek met die vreemde en bijna niet te onthouden titel dat in 2022 op de shortlist van de Libris Literatuurprijs stond: ‘De Mitsukoshi Troostbaby Company’ uit december 2021. Het is een omvangrijk boek van 600 pagina’s dat op geen enkel ogenblik verveelt. Het boek heet een toekomstroman te zijn. Dat is ook zo maar het is nog veel méér dan dat. Anderen noemen het dan weer graag een ‘dystopie’ zoals dat tegenwoordig in deze warrige en onwaarschijnlijke tijden mag heten. Een dystopie voor het jaar 2032? Nee, hoor, wat mij betreft is ‘de Mitsukoshi’ gewoon een ijzersterke roman die hier en daar misschien wat te uitgebreid overkomt maar er zijn zoveel passages over onder meer het schrijven zelf die alles goed maken. Alleen al om de metafoor “We zijn kamers met lakens over de meubels” op pagina 514 zal ik deze schrijver blijven memoreren:
Ik zei dat in jezelf praten belangrijk is. Dat mensen van dieren verschillen omdat ze aan zelfreflectie doen, hoewel we zelfs dan onszelf niet goed kunnen zien. ‘We zijn kamers met lakens over de meubels – je kunt ongeveer raden wat er onder de lakens zit, maar niet precies. Een piano, maar wat voor piano? Een stoel, maar welke stof? Snap je?” (pagina 514).
…/…
Op zondag 12 november 2023 was Auke Hulst dus te gast in Het Penhuis in Kortrijk (zie foto). In een aangenaam kabbelend gesprek met Karel Alleene, afgewisseld met door Hulst akoestisch gebrachte eigen songs, werd het voor veel Vlaamse lezers een zeer fijne kennismaking met een auteur (én met zijn boeken én zijn gitaar) die hier nog al te weinig bekend is.

In het verlengde van het gesprek, en zeer geïntrigeerd door wat de auteur daarin aan biografische elementen prijsgaf, las ik een andere roman van Auke Hulst van tien jaar eerder (2011): ‘Kinderen van het ruige land’ dat wellicht zijn meest autobiografische boek genoemd kan worden en dat in 2013 bekroond werd met de Cutting Edge Award en het Beste Groninger Boek. Ergens in een gebied in het Noorden van Groningen dat ‘het Ruige Land’ genoemd wordt groeien vier kinderen Kurt, Kai (die onmiskenbaar trekken en trekjes heeft van de auteur zelf), Shirley Jane en Deedee op zonder veel toezicht van een zo goed als altijd afwezige moeder. De vader is al heel vroeg overleden. Het boek is een prachtige wordingsgeschiedenis van kinderen die moeten opgroeien in een gebied waarin het ruige landschap meer is dan een metafoor.


Het Penhuis Kortrijk
Website Auke Hulst
Wikipedia-pagina Auke Hulst
Podcast – De Mitsukoshi Troostbaby Company
Juryrapport Shortlist Libris Literatuur Prijs 2022
Instagram-bericht Paul Rigolle

Auke Hulst, De Mitsukoshi Troostbaby Company, Uitgeverij Ambo/Anthos, 2021, 608 pagina’s

Auke Hulst, Kinderen van het ruige land, Uitgeverij J.M. Meulenhoff bv, 2012, 334 pagina’s,

Wie De Mitsukoshi Troostbaby Company na zeshonderd pagina’s dichtslaat, hangt uitgeteld in de touwen maar heeft wel een onvergetelijke literaire reis gemaakt.”
(Libris-Shortlist-pagina 2022)

‘Rustoord’ op Woordentij

Op de poëtische Facebook-pagina “Woordentij” staat sinds gisteren mijn gedicht ‘Rustoord‘. Met dank voor de goeie zorgen van onder meer Tom Veys. Rustoord is een (nogal schrijnend) vadergedicht dat deel uitmaakt van een cyclus ‘dagboekgedichten’, onder de titel ‘Het heimwee van de bladen naar het boek‘. De cyclus is opgenomen in een afgerond typoscript dat voorlopig de werktitel ‘Een jaagpad in de regen‘ heeft meegekregen.

#vadergedicht#nieuwegedichten#eenjaagpadinderegen#woordentij

Drie gedichten op ‘De Schaal van Digther’

Net voor het jaareinde publiceerde het literaire e-zine ‘De Schaal van Digther’ drie gedichten uit een typoscript dat ik aan het voorbereiden ben. Het zijn de navolgende gedichten en kunt je ze nalezen via de aangegeven link-jes.

Passer (De Schaal van Digther – do 28/12/2023)
Respijt (De Schaal van Digther – vr 29/12/2023)
Brief aan Baudelaire (De Schaal van Digther – za 30/12/2023)

De voormelde gedichten maken deel uit van een typoscript met als werktitel ‘Een jaagpad in de regen’ (Gedichten 2014-2023). Brief aan Baudelaire werd eerder opgenomen in de bloemlezing ‘Vertalersweelde’, Baudelaire vertaald door Mereie de Jong, samenstelling Kees Godefrooij. Met een voorwoord van Alain Delmotte. (Stichting Spleen, 2022).

Typoscript in wording – Schrijfresidentie Streuvelshuis – November 2020

Dat er ons ondanks al het grijs

(Status: Paul Rigolle voelt zich hoopvol… )Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is HoopvolleRoos.png

dat er ons ondanks al het grijs in de wereld
ook dit jaar weer veel moois te beurt mag vallen
!”

Mag ik jou, mag ik jullie voor het nieuwe jaar alweer het allerbeste wensen. Ja, hoor, natuurlijk, wel zéker mag ik dat! Héél veel liefde, geluk en nog meer moois om naar uit te kijken voor een zo gezond en creatief mogelijk 2024.  

Stoïcijns waar het kan, alert, waakzaam en veerkrachtig waar het moet!”

Foto: Leietheater Deinze – Vr 13/01/2023

Facebook-bericht 1/1/2024

#2024 #gelukkignieuwjaar #nieuwjaarswens #magikjullie #magikjou #schoonheidvoordedagen #hetjaar2024