Categorie: Blauwe notities

Geplaatst op

Noem ons wat we dragen

Voor ieder van ons
die lijdt & leert
en ervoor kiest
door te gaan
© Amanda Gorman

Amerika…

Amerika… Begrijpe wie begrijpen kan. Ik ben nog steeds een zoekende. Ik taal en ik gis en ik raad naar de onderliggende beweegredenen van al die mensen over die verre Oceaan die zich – van oorsprong en afkomstig uit alle continenten – een Amerikaan willen & mogen noemen… Wat bezielt hen, wat doet hen radicaliseren en naar het vuige vege huiswapen van de angst en de rancune grijpen? En hier ja, hoe kan de tijdsgeest ons o.a. mede daardoor verlammen zoals hij ons nooit eerder verlammen kon…

En kijk ik sla het dikke boek “Noem ons wat we dragen” (oorspronkelijke titel uit 2021: Call Us What We carry) met niks dan gedichten en poëtisch proza van Amanda Gorman , Amerikaans dichter en spoken word-artiest, open (uitg. Meulenhoff, 2023, vertaald door Zaïre Krieger in 2023) met vooraan de opdracht “Voor ieder van ons/ die lijdt & leert/en ervoor kiest/door te gaan”. en laat het appelblauwzeegroene leeslint tussen pagina 300 en pagina 301 steken. Bij het gedicht… Amerika. Al uit 2021 maar wel brandend actueel. Dat kan géén toeval zijn natuurlijk:

Amerika

Vertaling van Zaïre Krieger

Een huis dat verdeeld is kan niet blijven bestaan. Verdeeld zijn betekent
dan ook Verwoest worden. Het zit namelijk zo: in ons land telt
zelden iedereen die ertoe Doet. Daarom druipt er rood van onze vlag.
We zullen nogmaals zeggen dat Taal ertoe doet. Al vanaf het begin
zijn de gekoloniseerden kenningen: Afro-Amerikaan.
Aziatische Amerikaan. Oorspronkelijke Amerikaan
(er is blijkbaar Geen Witte Amerikaan). Amerikaan &
bijvoeglijk naamwoord. Amerikaan & Bepalend woord. De term
opgesplitst (I) en ontmanteld, gestript & gestreept.

Uitwissing vergt een leven lang repeteren. Begrijp je echt wat
het betekent om dit overtollige lichaam te zijn. We zien
de Snikken nu als de vlaggen die ze waren. De ruk
van ons hoofd, alsof we wakker werden uit een droom –
of een nachtmerrie: Beslis jij maar. Dit is niet de natie
die door ons gebouwd is, in het beste geval niet de natie
die ons bekend was. Kennen. O nee! Dit is de natie die we hebben
gefabriceerd. Het is ons recht om te wenen om de wond die we
altijd zijn geweest. Uit het niets een Stille schok: een hand in
een andere hand of een hoofd op een schouder is zo veel meer
waard dan alles wat we ooit hebben Verworven of verlangd.
Ook als ons wordt gezegd dat we geen
verschillen kunnen maken, zullen we nog geluid maken.

© Amanda Gorman
© Zaïre Krieger Vertaling
Op het leeslijstje – Totaal

Geplaatst op

Het Penhuis met Jan Vantoortelboom en I.M. Piet Devos

In het onvolprezen Penhuis in Kortrijk – ik blijf het zeggen – ging Carlos Alleene gisteren in gesprek met Jan Vantoortelboom. De winnaar van de Boekenbon Literatuurprijs 2023 die hij ontving voor zijn recentste boek Mauk ligt mij als schrijver persoonlijk nauw aan het hart. Het is en blijft mij en vele anderen een raadsel dat deze auteur van, intussen al een oeuvre van zes hoogwaardige romans, in Vlaanderen veel minder bekendheid geniet dan in Nederland. Vreemd, heel vreemd.

Van oorsprong is Jan Vantoortelboom die sinds geruime tijd in Zeeuws Vlaanderen woont een West-Vlaming met jeugdige roots in het lieflijke West-Vlaamse Elverdinge. Carlos Alleene vroeg hem onder meer of het dorp voor hem kan gelden als “het Macondo van Vantoortelboom”. De schrijver zei niet meteen nee. Maar uiteraard kwamen in het gemoedelijke Penhuis-gesprek nog veel meer dingen aan bod. Alweer een hele fijne aflevering van het Penhuis op zondag.

De voormiddag opende evenwel al met een intens en pakkend hoogtepunt. Om de erg betreurde essayist-vertaler en dichter Piet Devos (zoon van Penhuis-organisator Gie) die ons in de voorbije week na een lange strijd tegen kanker verliet  – hij mocht net geen 41 worden – heel waardig te gedenken las Carlos Alleene van Piet het prachtige en rijmende gedicht ‘Vragen aan een boom’. De Schaal van Digther brengt dit gedicht vandaag in een IM-bericht en heeft de toestemming om de komende dagen nog enkele gedichten van Piet te publiceren. Piet publiceerde in zijn jonge leven slechts twee gedichten. Verleden week kon hij nog net het verschijen van zijn bundel “Innerlijke lichtval” meemaken.
Ondertussen bieden wij Gie en zijn familie en de vele vrienden van Piet onze diepste deelneming aan in dit onmetelijk verlies.

#Janvantoortelboom  #penhuis #penhuiskortrijk #pietdevos #IMPietDevos 

Website Piet Devos
Het Penhuis in Kortrijk
Website Jan Vantoortelboom
Facebook-bericht P.R. – Ma 11/11/2024

Ook zijn vriend Vincent Coomans schreef op zijn FB-bladzijde een ontroerende herdenking.

Vragen aan een boom

Wie bracht die boom in mij tot worteling,
strekt mijn lege takken hemelwaarts, zodat
ik met armen vol vogels de dag in zing?

Wie stuwt het sappig suizen onder mijn bast,
dat in ruil voor suik’rend licht aan de aarde
zuurstofzuivere lucht in mijn kruin optast?

Wie stut mijn lijf dat ring na ring vergaarde,
en onder letsels van bijl, storm en brand,
het geheim van ‘t rechtop wiegen bewaarde?

Hoe barst bedaagd vruchtvlees in een kinderhand,
spreidt zoemend stuifmeel van ontbotte woorden
over nieuwe verten van bloeiend verband?

Was ‘t niet het bos dat deze boom verhoorde,
opnam in een gemeenzaam helend dragen,
waar geen om troost of water moest vragen,
daar alle elkaar velbaar toebehoorden?

© Piet Devos en Erven Piet Devos

I.M. Piet Devos

Het Penhuis met Jan Vantoortelboom – zo 10/11/2024
https://pietdevos.be/nl
Geplaatst op

Voor altijd brandend op het netvlies

Vorige vrijdag, 12/7/2024, overleed de Amerikaanse videokunstenaar Bill Viola. Net als zovelen onder ons zag ik in het voorjaar nog in het Luikse museum ‘La Boverie’ zijn imponerende overzichtstentoonstelling “Sculptor of time”. De bijnaam “Rembrandt van de videokunst” die Laura Cumming,  een kunstcriticus van The Observer hem ooit gaf, was hem op het lijf geschreven. Bill Viola werd 73 en leed aan Alzheimer.

Ik herneem onderaan dit bericht graag mijn “stills” van zijn video ‘The Encounter’ uit 2012.

Over de tentoonstelling “Sculptor of time” schreef ik op Facebook eerder de navolgende notitie:

13 maart 2024
“Bill Viola in “La Boverie” in Luik is een tentoonstelling die je, wat mij betreft, niet mag missen. Los van het feit of je nu wel of niet van video-kunst houdt en of je er de slome, mooie traagheid en het noodzakelijke geduld en talent voor verstilling voor aan de dag kunt leggen. “Sculptor of time”, de titel van de expo vat het kernachtig samen. In achttien video-topwerken boetseert Bill Viola als een ware filosoof-kunstenaar de tijd naar zijn, maar heel zeker ook naar onze maat. Sterk hoor.

Bijgaande stills die ik in Luik maakte (of althans probeerde te maken) evoceren het werk “The encounter” uit 2012. Een ontmoeting van 19’19” die zoveel meer dan een tijdelijke indruk nalaat. Bovendien blijkt Luik, “de vurige stede”, op zichzelf als stad ook al meer dan de moeite waard. Een kleine city-trip in eigen land. Moet kunnen!

Bill Viola – Sculptor of time – nog tot 28 april 2024 – La Boverie Luik

Accueil

Een korte preview van ‘The Encounter’ zie je ook via de navolgende youtube-link:

“Stills uit Viola’s adembenemd werk ‘The encounter’ uit 2012”

Geplaatst op

Een pas op de plaats

Laure Prouvost – Fragment – Museum De Pont

(Blauwe notities, Museum De Pont, donderdag 13 juni 2024)

Het lijkt op vloeistof, vervuilde olie verglaasd op brak water met allerhande stukken en stukjes afval in. Als geëtst. Maar het is wel degelijk gehard glas waarover je hier mag lopen. Midderwijl hoor je boven jouw hoofd het gekrijs van zeevogels. Alken, zeekoeten, meeuwen, stormvogels… In de eerste zaal waar je binnentreedt zweeft ‘Grandma’ doorheen de luchten als een Vrijgevochten Engel. Glanzend in het zonlicht. Haar verhaal keert op veel plaatsen terug, en loopt als een rode loper doorheen de tentoonstelling. In al haar vormen en gedaanten…

Terwijl ik noteer dat je véél ogen, heel veel ogen nodig hebt om alles te zien wat Laure Prouvost in haar tentoonstelling “In the mist of it all, above front tears” voor ons in petto heeft, fotografeer ik een van haar Prouvost-vogels die op ons neerkijkt en die ik zowaar eerst niet eens had opgemerkt.

Een suppoost kijkt mij van op afstand aan en komt me dan gezwind tegemoet. Geïntrigeerd misschien door wat ik schrijf?

Een man van een jaar of dertig is het met lang haar. Hij ziet er uit zoals wij er in de jaren zeventig van de vorige eeuw bijliepen. Zijn vraag is duidelijk. Hij vraagt niet ‘wat schrijf je?’ maar “mét wat schrijf je?”. Ik toon hem mijn alombekende balpen met vier kleuren… En wil meteen al even voor hem toelichten dat ik al zowat mijn hele lange leven mijn notities in vier kleuren opschrijf…  “Oh nee”, zegt hij, “daar is het mij niet om te doen, maar eigenlijk – en dat is één van onze instructies – mag je hier alleen noteren met een potlood uit de museumshop. Een stylo zou hier immers zomaar gebruikt kunnen worden om de tentoongestelde werken te beschadigen… Maar ik zie dat jij helemaal te vertrouwen bent…”

Even sta ik daar in Tilburg kompleet perplex, maak onbeweeglijk een pas op de plaats, gefixeerd in dat ene Tilburgse moment waarop ik even geen woorden meer heb.

Maar beste vrienden desalniettemin – en voor het schrijven al dan niet gebruik makend van een potlood – is een bezoek aan de tentoonstelling “In the mist of it all, above front tears” van Laure Prouvost een heel harde aanrader!

Nog tot 18 augustus 2024 in Museum De Pont in Tilburg

Meer info:
https://depont.nl/tentoonstelling/laure-prouvost-24-februari-2024-18-augustus-2024

#laureprouvost #museumdeponttilburg #tilburg #expo2024

Geplaatst op

Le semeur de troubles

Anselm Kiefer in het LaM – Villeneuve d’Ascq

Am Anfang, 2008 – “Entre ciel et terre”

Het ‘LaM’, het museum voor moderne kunst en art brut in Villeneuve d’Ascq ligt op amper een boogscheut van de Belgische grens en is wel vaker ‘meer dan een kleine omweg waard”. Méritant vraiment le détour… Dit is zeker niet anders voor de Anselm-Kiefertentoonstelling « La photographie au commencement » die er nog even loopt.

We waren er gisteren – schrikkeldag als gewonnen dag – en genoten zeer van een expo die perfect als toemaatje kan dienen voor de ronduit indrukwekkende, zeg maar adem-benemende expo die we laatst in december van Kiefer zagen in het Museum Voorlinden in Wassenaar.

Maar ook nu weer biedt deze tentoonstelling in Villeneuve d’Asq een beeld van de oer-kunstenaar – “Le semeur de troubles” – die Anselm Kiefer is. Zoals steeds bij Kiefer: intimiderend en zelfs bijwijlen verontrustend werk (“une oeuvre angoissante”). In bijlage – ik kan het af en toe écht niet laten – een behoorlijk pak fragmenten uit de expo en ook een paar beelden uit de vaste collectie.

Wie de expo nog wil zien moet zich alweer flink beginnen haasten.
Nog tot zondag 3 maart 2024!

Facebook-post waarop je een beter beeld krijgt van de foto’s
‘Bilderstreit’-notities van 13/12/2023
Notitie over o.a. ‘Anselm. Das Rauschen der Zeit“
film over Anselm Kiefer van Wim Wenders (6/12/2024)
Kiefer in het LaM – bij “Dans les pas de Cécile”

Geplaatst op

Dat er ons ondanks al het grijs

(Status: Paul Rigolle voelt zich hoopvol… )Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is HoopvolleRoos.png

“dat er ons ondanks al het grijs in de wereld
ook dit jaar weer veel moois te beurt mag vallen!”

Mag ik jou, mag ik jullie voor het nieuwe jaar alweer het allerbeste wensen. Ja, hoor, natuurlijk, wel zéker mag ik dat! Héél veel liefde, geluk en nog meer moois om naar uit te kijken voor een zo gezond en creatief mogelijk 2024.  

“Stoïcijns waar het kan, alert, waakzaam en veerkrachtig waar het moet!”

Foto: Leietheater Deinze – Vr 13/01/2023

Facebook-bericht 1/1/2024

#2024 #gelukkignieuwjaar #nieuwjaarswens #magikjullie #magikjou #schoonheidvoordedagen #hetjaar2024

Geplaatst op

Verjaren in december

Ha vrienden, natuurlijk mag ik niet nalaten om jullie, zo mogelijk één voor één, te bedanken voor de vele fijne Facebook- en andere attenties eergisteren maandag bij mijn zoveelste verjaardag! Bedankt!

Vermits veel feestgedruis – zoals al dan niet bekend – niet aan deze jongen besteed is kozen we voor een verlengd weekendje Nederland in een vriendelijke B&B, genaamd B&B Bleiswijk (bij Jacqueline). Een uitstekende uitvalsbasis om in het Museum Voorlinden de adem-be-nemende tentoonstelling ‘Bilderstreit‘ van Anselm Kiefer te bezoeken.

Een expo die een mens met wat kunstzinnige affiniteit gewoon niet mag missen! Nog tot en met 25 februari 2024. In bijlage, omdat we het niet kunnen laten, vijftien fragmenten en impressies uit de expo.

Meer info:

Anselm Kiefer – Bilderstreit

Facebook-bericht van di 12/12/2023 (mét de foto’s in groter formaat!)

Geplaatst op

Afscheid van Matti

“Martin Pulaski is niet meer!”
Sterkte aan familie en aan zijn vele vrienden.

Men moet iemand niet persoonlijk kennen of gekend hebben om van hem of haar te houden… Van al de mensen die ik niet persoonlijk heb gekend is Martin – Matti – Pulaski, schrijver, dichter, blogger, radiomens en wat al niet meer, één van de mannen, één van de mensen die mij het nauwst aan het hart lagen… Ooit heb ik hem in het literaire tijdschrift Digther, toen het nog op papier verscheen, met veel enthousiasme aan het woord gelaten in een reeks die ik destijds “Wie blogt die blijft” getiteld had. Nu moeten we, nu hij vannacht is overleden, noodgedwongen afscheid nemen. Maar blijven zal hij hier bij ons nog een hele tijd blijven doen! Da’s wel zeker!

Talloos zijn de blog-artikelen die ik van Martin heb bewaard.
Talloos zijn de muzikanten die hij ons leerde kennen.
Talloos zijn de vrienden die hem zullen missen.

Zijn veelgeprezen “Hoochiekoochie”-blog (‘Kroniek van een kamertjeszondaar’) blijft bereikbaar voor iedereen die dat maar wil: https://hoochiekoochie.blog/

R.I.P. Martin. Het ga je goed daar, bij al je geliefde muzikale en poëtische vrienden.

Bericht op Facebook-account van Martin

Aanvulling op 13/12/2023
Ondertussen hebben heel veel mensen op FB en elders hun deelneming betuigd en ook in veel vormen met veel of minder woorden eer gebracht aan wie Martin Pulaski voor hen was. En betekende! Ik haal er hier graag enkele aan:

Eva Vanhoorne op haar FB-pagina (niet-openbaar-bericht)
Blogbericht Pascal Cornet van 12 december 2023
FB-bericht van Tine Moniek (niet-openbaar-bericht)

Er wordt op vr 15/12/2023 om 15:00 u. van Matti afscheid genomen in de eredienstzaal van het crematorium van Brussel, Sillelaan 61, Ukkel.

Martin Pulaski – foto via FB
Geplaatst op

Drie impressies uit Cinema Lumière

Gisteren in de Brugse stadsbioscoop Lumière “Anselm“, de schitterende, wat mij betreft zelfs indrukwekkende film gezien die ouwe getrouwe Wim Wenders draaide over leven en werk van Anselm Kiefer. Over het gegeven dat we nauwelijks meer zijn dan een regendruppel in de Zondvloed… (Niets aan toe te voegen!)

Volop, en gezien de levensloop van Kiefer, niet toevallig daarbij intens aanwezig: de poëzie van Paul Celan (en in wat mindere mate die van Ingeborg Bachmann). Ook genoteerd: “wie de chaos inkapselt tussen muren of wanden maakt een schilderij!” Na afloop – omdat ik het niet kon laten – zo vrij geweest om deze impressies uit Cinema Lumière vast te leggen.

En ja, ook de tentoonstelling in Museum Voorlinden, die nog loopt t/m 25 februari 2024 kun je onder de noemer “niet te missen”

https://www.voorlinden.nl/tentoonstelling/anselm-kiefer/

Zie voor een recensie van Anselm onder meer ook:
https://cinemagazine.nl/anselm-anselm-das-rauschen-der-zeit-2023-recensie

Facebook-bericht van vrijdag 24/11/2023

Impressie uit Cinema Lumière – do 23/11/2023

Impressie uit Cinema Lumière – do 23/11/2023
Impressie uit Cinema Lumière – do 23/11/2023
Uitzicht op de binnentuin van de Republiek
Geplaatst op

Voorstelling Jaarwerk MMXXIII en uitreiking VWS-prijs

Uitreiking VWS-prijs: Laureaat Peter Terrin meets Bart Van Loo; Paul Rigolle meets Edward Hoornaert. Foto: Koen D’haene

Op vrijdagavond 13 oktober 2023 – jawel een vrijdag de dertiende – werd in zaal De Komedie van De Spil in Roeselare de VWS-prijs uitgereikt. Onze laureaat is dit jaar Peter Terrin!
Tevens werd het nieuwe jaarboek van onze VWS-vereniging “Jaarwerk MMXXIII” voorgesteld. Voor het jaarboek schreef ik met “Op zoek naar dat enige en unieke muziekje” een stuk over “twintig jaar Het Penhuis” in Kortrijk. Het artikel is opgehangen aan mijn gesprek in de voorbije zomer met Penhuis-man-van-het-eerste-uur Gie Devos.

Over de avond in De Spil schreef ik voor Dun lied donkere daad, de VWS-blog, een verslagje dat je hier kunt nalezen.

#vwsprijs #tienjaarhetpenhuis #giedevos #peterterrin

Geplaatst op

De opluchting van Oktober

De opluchting van Oktober

‘De opluchting van oktober’

Voor & Na! Wat een opluchting is het altijd weer wanneer in oktober de maïs van de velden wordt gehaald. En de einder weer opengaat! De teelt van voedermaïs – die we zowaar te danken hebben aan de ouwe heer Colombus – lijkt voor wie in de zomer in onze contreien door het landschap loopt of fietst zowat de allesoverheersende teelt te zijn geworden. Monotoon zoals een monocultuur kan zijn. Manshoog met, naar ik lees, een gemiddelde groei tussen de vier en de zes centimeter per dag (!) zie je na verloop van tijd geen hand meer voor de ogen. Ik wil hier geen afbreuk doen aan het wezenlijk belang van het telen van het gewas maar vergeef mij de opluchting als oktober komt. De komst van de rooimachines en de pikdorsers wordt hier met een schallende welkomsttrompet onthaald.

En wie goed luistert hoort in één en dezelfde man het gejuich van een vol stadion.

Facebook-bericht van 11 Oktober 2023

Voor de oogst!
Na de oogst!
De oogst – by ‘Claas’