‘Dichter bij de grens’ in Sint Anna ter Muiden

Acht boeiende dichters stonden op zaterdagnamiddag 21 mei 2022 op de vier podia van het nieuwe poëziefestival “Dichter bij de Grens”. Plaats van het gebeuren: het onooglijke Sint Anna ter Muiden, volgens Wikipedia, met zijn vijftig inwoners concurrerend voor de titel van kleinste stadje van Nederland. Het erg lieflijk ogende Sint Anna ter Muiden ligt op
amper een kleine armlengte van dat andere voor Vlamingen omjoostweetwelkereden veel bekendere Sluis. Het Grens-thema was met de synergie tussen de residentie-initiatieven ‘Het huis vande dichter’ in Watou en ‘Schrijvers in Sluis’ niet toevallig gekozen. In die optiek werd ook aan de acht optredende dichters gevraagd om een apart en gloednieuw gedicht te schrijven bij het thema. Wat ze alle acht keurig voor elkaar brachten.

Het talrijk opgekomen publiek werd ‘festivalsgewijs gearmband’ en verdeeld over vier groepen. Na een korte inleiding van gastvrouw Astrid Haerens, ambassadeur van het Huis van de Dichter in 2020-2021, die zelf een gedicht uit haar recente debuutbundel Oerhert voorlas, sprak ook Marga Vermue-Vemue, burgemeester van Sluis. Ze legde de klemtoon, niet alleen op de locatie van de landsgrens maar vooral op het woord als verbindend element tussen diverse gemeenschappen. Waarna we goedgestemd en tot alles en tot poëzie bereid op weg trokken naar de eerste halte op de poëziewandeling. We troffen er Heidi Koren en Michaël Vandebril. Koren heeft een aanstekelijke lach en moest even in functie van een geluidsopname haar optreden onderbreken. Ze las onder meer “Wat je maakt ben je zelf”. Iets wat we uiteraard enkel kunnen beamen. Michaël Vandebril was de tweede dichter die voorlas. In ‘Ad Calorem‘ (Ponte Rotto-de taal van de stenen) klonk het: vergeet niet/jij zal ook worden/wie ik nu ben/ontdaan van huid en leden‘. En ook Le poète van zowaar de Franse sterrenstem d’antan Alain Barriere dook tussen zijn verzen op.

Tsead Bruinja bracht poëtisch hulde aan activist Willy Geijlvoet die recent een plaats kreeg in zijn tweetalige Fries-Nederlandstalige nieuwe bundel ‘Ingebed‘. Delphine Lecompte was vervolgens, zoals we haar kennen, alweer haar eigenste absurdistische zelf. Haar evergreens Kruisboogschutsersfeest en Daar gaat mijn vriend vonden ook over de grens de nodige weerklank.

De bladgroenjonge slamstem van Esohe Weyden, net bij Uitgeverij Vrijdag gedebuteerd met de bundel ‘Tussentaal‘, en de Iraanse klanken in het Nederlands van Sholeh Rezazadeh waren de stemmen die ons mochten bekoren bij Halte 3. Al werden ze wel af een toe onderbroken door een dorpsbewoner, of moet ik zeggen Stedeling, die grappig en wat onhandig in zijn mobieltje “allooh wat zegt u?” ging staan roepen.

Bij tussenstop 4 hoorden we zeer overtuigende verzen van onze eigen Dichter des Vaderlands Mustafa Kör. De kleur van het verzonkene en zijn dorp in Anatolië blijven voor poëtische emoties zorgen die er niet om liegen. Lieve Desmet mocht ons rondje Sint Anna ter Muiden afsluiten. Deze Leuvense dichteres viel in voor Nisrine Mbarki die ziek verstek had moeten geven. Lieve Desmet was een uitstekende doublure. Ze las verzen uit Fort Europa en Calais. “Het licht in de toren vuurt rood/loodsen houden de haven onveilig, ze jutten/ de angst op, het witte lijf brandt en de zeeën bloeden” hoorden we. Daar viel niets aan toe te voegen. Even later klokte de toren van de Hervormde kerk vijf keer. De poëziewandeling zat er op. Mooi slot van een prima namiddag poëzie waarbij we zeer mogen hopen dat ‘Dichter bij de grens‘ volgend jaar een tweede editie mag kennen. Voor nu: Laat die zomer maar komen!

© Paul Rigolle

Dit bericht werd ook gepubliceerd op de Schaal van Digther.

#dichterbijdegrens #hethuisvandedichter #schrijversinsluis #astridhaerens #heidikoren #michaëlvandebril #tseadbruinja #delphinelecompte #esoheweyden #sholehrezazadeh #mustafakör #lievedesmet 

Vertalersweelde – Baudelaire revisited

Vertalersweelde

En kijk, daar is ie dan: ‘Vertalersweelde‘. Mooi ‘geëmballeerd’ in Amsterdam, door de post hierheen gebracht en door mij “in deze, mijn mooie uithoek” uitgepakt. Met veel dank aan Kees Godefrooij (samensteller) en Stichting Spleen. Het boek is een ‘hommage’ aan de ouwe heer Baudelaire.
Vijf gedichten van de grootmeester werden opnieuw vertaald door Mereie de Jong en meer dan veertig Nederlandse en Vlaamse dichters lieten zich in gloednieuwe gedichten inspireren door het werk van Baudelaire. Alain Delmotte schreef een bijzonder waardevol voorwoord en er is een nawoord van de vertaalster Mereie de Jong.
Er zijn voorts poëtische bijdragen van onder meer Piet Gerbrandy, Johan Wambacq, Dirk Kroon, Paul Roelofsen, Jan Ducheyne, Bert Bevers, Will van Broekhoven, Bert Deben, Frans August Brocatus, Tom Veys, Alain Delmotte, Gerard Scharn, Hans F. Marijnissen, Wim van Til, Kees Godefrooij, Tine Hertmans, en nog een pak andere dichters waaronder ook deze jongen. Mijn gedicht ‘Brief aan Baudelaire’ bevindt zich ter hoogte van pagina 111.

#vertalersweelde #stichtingspleen #keesgodefrooij #briefaanbaudelaire #mereiedejong #alaindelmotte

Zie ook dit ‘Vertalersweelde-evenement’ op FB

Facebook-bericht van 2 mei 2022

De aarde van april

“De aarde van april”

Misschien zit ook bij mij de ouwe Heer Thomas Stearns Eliot er wel voor iets tussen… Zou het? Kan het! Vaak en veel geciteerd alvast – en niet alleen door mij – is dat eerste, overbekende vers uit ‘The Burial of the Dead’ uit “The Waste Land” dat uit het gezegende jaar … 1922 dateert…

‘April is the cruellest month, breeding
Lilacs out of the dead land, mixing
Memory and desire, stirring
Dull roots with spring rain
.’ (…)

En kijk – honderd jaar en een eeuwigheid later – schrijven we, schrijf ik, alweer eind april en daar, daar treden net als elk jaar opnieuw de blikkerende scharen van de ploegen aan om alles bloot te leggen en te ontginnen. Om de winter achter ons te laten en open te breken wat – diepe ader van de aarde – was dichtgeslibd…

Weinig, weinig gaat wat mij betreft boven de aanblik van die brakke, blote, opengereten Aarde van April. Klaargelegd, omgeploegd en aangesneden voor wat komt! Een vorm van intense blijheid maakt zich zowaar van mij meester. Een blijheid is het die haaks staat op de gevoelens die de actuele toestand van de wereld momenteel oproept.

Maar mag het even… Dat hoop scheppen, dat moed vatten… Laat april – wreed of niet, cruel or not – dus nog maar even duren!

Lees meer ‘The Waste Land op’:
https://www.poetryfoundation.org/poems/47311/the-waste-land

En ‘The Waste Land’ op Wikipedia:
https://nl.wikipedia.org/wiki/The_Waste_Land

De foto’s nam ik in de buurt waar Jeanneke woont, werkt en leeft, het boerenpaard van Café De Landsman…

Streetwise (als Patti Smith)

“Streetwise“
Kijk, mag ik – volop ‘April fool‘ meeneuriënd vanmorgen – dit ’s een héle wijze-streetwise foto vinden?

Ja hoor, dat mag ik!’
Patti Smith Streetwise by Frank Stefanko (1974).

Veel credits vandaag van, aan en voor de Patti Smith-group op FB

Uit ‘April fool‘ (2012):

“We’ll ride like writers ride
Neither rich nor broke
We’ll race through alleyways
In our tattered cloaks so

Come be my April Fool
Come we’ll break all the rules
“.

© Patti Smith

April Fool op Youtube:
https://www.youtube.com/watch?v=l-cVnJmEmGE

Geluk in de regen

Renaat Ramon, al sinds ik hem in het gezegende jaar 1976 mocht leren kennen meer dan een man naar mijn hart, schreef voor het blad ‘De Geus’ dat driemaandelijks verschijnt een ‘poëstille’ over mijn gedicht ‘Jaagpad’.

Het gedicht dat deel uitmaakt van het “Poëziepad van A tot Z” staat sinds oktober van verleden jaar langs het Jaagpad van de Schelde tussen Escanaffles en Bossuit. Op de grens van twee talen, op de grens van wie het verbindt.

Meer info:
‘Jaagpad’ langs de Schelde’
De Geus

De Geus – Jrg 54-nr 2-April 2022-pagina 41

De integrale tekst van Renaat Ramon in ‘De Geus’:

Geluk in de regen.

Paul Rigolle zet een punt.

Gejaagd is de dichter Paul Rigolle (°1953) niet. Zijn recentste bundel Tot het bestaat verscheen in 2013. Sindsdien publiceert hij zijn gedichten vooral in Digther, een tijdschrift waarvan hij omtrent de eeuwwisseling een van de wroede vaders was en dat, teken des tijds, sinds 2012 onder de naam De schaal van Digther in digitale vorm overleeft. Onder leiding van Paul Rigolle. Het gedicht Jaagpad is sinds vorig jaar op het scherm te lezen.

Jaagpad opent met een originele metafoor. De ‘ons’ in de eerste versregel, dat zijn de wandelaars en de fietsers die het landschap lezen. Het landschap en de rivier. Die zich als tekens, als leestekens bewegen. Die pauzeren, die reflecteren over wat geweest (gelezen) is, die vragen stellen over wat komt. Op het ritme van de ademhaling. Tijd en ruimte liggen open en worden overbrugd. Je wordt herinnerd aan het klassieke beeld van de natuur, van het heelal als boek.

De wandelaar, de fietsers – de mensen – volgen de stroom: zij leven. Met alle geluid, met alle geweld van dien.

Maar het kolken en klokken – in de verte hoor je de zee van Willem Kloos: ‘de Zee klotst voort in de eindeloze deining’ – blijken arcadisch te zijn, met als climax, aangegeven door een dubbelpunt, de openbaring, het ultieme besef: ‘Geluk is een jaagpad in de regen’.

Veel vroeger, in de bundel Mond- en Clownzeer (1980) had Rigolle, in een stad
geboren zijnde, het zebrapad geprezen, wellicht ook met enige ironie: ‘Een
zebrapad is een weelde! Elk denken verloopt er licht’ en, welwillend en veilig van achter een raam, ook de regen: ‘God, zie hoe het regent, midden juni, waar/ik zit en weet: Hoe vanavond laat,/voor dit raam, de stadlichten zullen openbloeien/ als hangende tuilen goedkope bloemen.’

Jaagpad, dat je rustig een pastorale mag noemen, telt precies honderd woorden, evenwichtig verdeeld over vijf terzinen. De dichter toont zijn vakmanschap.
In de tweede regel van de eerste strofe verschijnt, bijna halverwege, het
eerste leesteken: een punt. Er wordt even halt gehouden. Ook de dichter houd even halt – om een punt te zetten.

De derde regel enjambeert functioneel: de versregel die begint met ‘Kijkend naar’ verwijst naar ‘wat achter ons ligt’ in de volgende strofe – ook letterlijk dus.

Ook in de derde strofe worden adequate punten gezet: ‘Adempauze. Pas op de plaats.’ – waarna beweging volgt, drie strofen ver. Ook de ritmische deining van kolken en klokken wordt typografisch getoond.

Het ontbreken van specifieke geografische gegevens – het jaagpad is ‘Een rivier op aarde’ – zorgt er voor dat het gedicht het regionale, de anekdotiek, overschrijdt en de aandacht geheel naar de sensitieve belevenis gaat.

Fietsen is niet altijd een feest. De hel van het Noorden (1982) is een titel die de wielerfanaten enigszins misleidt – de bundel gaat niet over keien – maar heeft Rigolle wel de reputatie van ‘dichtende Flandrien’ bezorgd. Het heeft hem niet belet aan de Waalse coureur Claude Criquielion aandacht te bestenden (Op de Helling, 1990). Op de tandem met Patrick Cornillie heeft hij de bloemezing ‘Het wielrennen in de Nederlandse Literatuur’ samengesteld onder de woordspelige titel Vélo-Dromen (1991).

Overigens is de poëzie van Paul Rigolle dromerig noch woordspelig. Het is een poëzie waarin vaak kritische leestekens worden gezet.

© Renaat Ramon

Poëstille, De Geus, Jaargang 54, nr 2,April 2022

…/…

Jaagpad

Trage wegen dragen ons als leestekens
in het landschap. Even halt te houden,
even een punt te zetten. Kijkend naar

wat achter ons ligt en naar wat nog
moet komen, zoveel tijd is er ons gegeven
om ons niet te moeten haasten.

Adempauze. Pas op de plaats.
We ademen in en uit, bladeren
in het boek van tijd en ruimte,

slaan lang en breed een brug,
wandelen en fietsen langs het water
dat tussen de oevers deint en kolkt

en klokt. Een stroom te volgen!
Een rivier op aarde en dan plots beseffen:
Geluk is een jaagpad in de regen.

© Paul Rigolle

Atlas – Renaat Ramon

Wie niet leest

“Wie niet leest, is gedoemd om maar één leven te leiden“
Ilja Leonard Pfeiffer:

“Mensen die niet lezen zijn gedoemd om slechts één leven te leiden, denk ik. Lezen is een vorm van escapisme, waar trouwens niets mis mee is, maar het is op een ander niveau een cruciale functie van literatuur om empathie te kweken voor andere mensen”.

“Voor de duur van de lectuur van een boek leer je je verplaatsen in het leven van je medemens. Ook in film of theater heb je dat effect, maar het voordeel van literatuur is dat je, meer dan film en theater, de kans hebt om in het hoofd te kruipen van de mensen. Je kunt het verhaal beleven vanuit het perspectief van een ander mens, die in andere omstandigheden en andere tijden heeft geleefd.”

“Als ik een dialoog van Plato lees, zit ik in het hoofd van Plato, een paar duizend jaar geleden. Als je het gaat filmen wordt het toch geëxternaliseerd en op een andere manier een verhaal. Literatuur is meer van binnenuit.”

Ilja Leonard Pfeijffer over zijn boekenweekgeschenk, de eerste liefde en Europa’s grootste kracht.

Vindplaats: Interview in De Morgen za 2/4/2022

Aangekomen in Oudenaarde!

Het was gisteren bijzonder fijn om op poëtische wijze (net als de renners in de Ronde komende zondag) “aan te komen” in Oudenaarde. Met dank aan het talrijk opgekomen publiek en iedereen die meehielp om er een biezondere Verlate Gedichtendag van te maken! Mijn dank is groot en veelvuldig! Dank aan Geert Joris van het Centrum Ronde Van Vlaanderen en Els De Vos van de Bibliotheek Oudenaarde. Dank aan Stefaan Vercamer die mij namens de Stad een drinkbus… in chocolade schonk! (Ik beloof om ze nog wat te bewaren vooraleer er maar even een vinger naar te durven uitsteken).

Veel dank aan Nils De Caster & Sara De Smedt die bijgestaan door Bart Vervaeck de pannen van het Centrum speelden (“It takes a believer!”). Ze gaan nooit meer uit mijn muzikale voorkeurlijstjes weg! Vooral dank ook aan de Aimabele Heer van de Poëzie die in Oudenaarde Andre Vansteenbrugge heet, voor de uitnodiging! En o ja, ook B&B J21 Jezuiëtenplein 21 mag hier niet onvermeld blijven. Het nachtelijk verblijf en het ontbijt waren voortreffelijk! 

#aankomeninOudenaarde #GedichtendagOudenaarde #NilsDeCaster #SaraDeSmedt #BartVervaeck #AndreVansteenbrugge #BibOudenaarde #Crvv #GeertJoris #ElsDeVos #jezuietenplein21 #j21

“Aangekomen in Oudenaarde”
Drinkbus!

Een pas op de plaats

Zoals ik eerder liet weten heb ik het genoegen om vier dagen voor de Ronde van Vlaanderen, editie 2022, zelf ook even “aan te komen in Oudenaarde“. Op woensdag 30 maart 2022 ben ik om 20:00 uur te gast in het CRvV – Het Centrum van de Ronde van Vlaanderen. Iedereen is welkom!

Een pas op de plaats tussen “De koers van de Poëzie” en “De Poëzie van de Koers”

“Aankomen in Oudenaarde”

Aankomen in Oudenaarde

“Aankomen in Oudenaarde“
(“een pas op de plaats tussen de Poëzie van de Koers en de Koers van de Poëzie“)

De ‘Poëzieweek’ mag dan wel al een tijdje achter de rug zijn, straks is er alweer ‘de Grote Vlaamse Wielerweek’. En kijk, op woensdag 30/3/2022, in de ultieme dagen en uren voorafgaand aan de Ronde van Vlaanderen mag ik in een verlate Gedichtendag-editie samen met de vernieuwde Openbare bibliotheek Oudenaarde te gast zijn in het Oudenaardse CRvV, Centrum Ronde Van Vlaanderen . Meer info volgt nog in de komende dagen.
Ingang gratis en iedereen welkom!
Want ook ‘It takes a Believer‘ (Nils De Caster & Sara De Smedt) zal er zijn.

#bibOudenaarde #gedichtendag #depoëzievandekoers #dekoersvandepoëzie #hethartvanbitossi #crvv

“Aankomen in Oudenaarde”

Life on earth

Met dank aan Martin Pulaski, voor de link!

Hurray for the Riff Raff (Wikipedia)

Lyrics

Life on earth

Sky and the trees
And birds and the bees
Life on earth is long

Rivers and lakes
And floods and earthquakes
Life on earth is long
And oh, I might not meet you there
Leaving, it’d be armed repair
Won’t you hold me
So I can see

The man in the mask at the desk with a flask
Sings, “Life on earth is long”
And the girl in a cage with the moon in her eye
Sings, “Life on earth is long”

And oh, I might not meet you there
Do feel the breeze and breezy air
But it’s in me
Infinitely

Monarchs and flight
Dawns early light
Life on earth is long
And the sun in the west and the one you love best
Life on earth is long
And oh, I might not meet you there
Spirit blinded by despair
Oh, but the lighting strikes
To illuminate the night

And oh, I might not meet you there
Through galaxies, of song and prayer
I’ll be lost in time
Going on about it
Egyptian spring and love in Beijing
Life on earth is long

Life on earth is long

Bron: LyricFind

Songwriters: Alynda Segurra
Songteksten voor LIFE ON EARTH
© Words & Music A Div Of Big Deal Music LLC

Met dank aan Augustusfarmer!

Je mag van de sociale media zeggen wat je wil. Je haar mag er van recht komen. Of dat op je armen. Je kan vloeken om er wat er staat, en je kan tieren om wat er niet staat en verzwegen wordt.

Hackers en criminelen zoeken naar het kleinste lek. Intimidatie, riooljournalistiek, manipulatie, het sturen van jouw gedachten die, let op, nauwelijks nog je eigen gedachten zijn… Je kunt niet genoeg op je hoede zijn. Elk moment op je qui-vive… Er is geen andere attitude mogelijk. Let op wat je prijsgeeft… Let op waaraan je zin geeft… Let op…

Wat je ook mag beweren: er zullen veel dingen van waar zijn. En er zullen een pak andere dingen zijn die niet in de verste verte met de waarheid stroken. Of kunnen stroken… Maar niettemin zul je mij, after all, nooit een abjecte en totale tegenstander van ‘dit soort media‘ kunnen noemen. Niet zoals sommigen zichzelf, niet zonder een pak hautain en afstandelijk voorbehoud, al van vooraf met veel aplomb als een rabiate non-believer wensen te profileren. Daarvoor stoot ik – minstens al twee decennia lang een internaut vanjewelste – te veel en te vaak en her en der, en dikwijls ook dankzij een vreemd toeval, op hele mooie hartverwarmende dingen, beelden, teksten, stemmen en sites…

Iemand die ik graag blijf volgen op Instagram en elders is de fotograaf die zichzelf “Augustusfarmer” noemt . Ik weet niet goed wie achter de benaming schuilgaat… Dat hoeft ook helemaal niet. Zolang ‘Augustusfarmer‘ zijn identiteit niet verder prijsgeeft of die wenst prijs te geven heb ik daar géén enkele moeite mee. Het mag en kan: verscholen blijven! Op Internet. Of elders. Respect, diep respect daarvoor. Zelfs respect voor wie er in het leven het zwijgen toe doet. En daarvoor kiest.

En zo kom ik, om dit alles een beetje te duiden, uit bij een instagram-post die ik vanmorgen integraal heb overgeschreven. En die ik wens te onthouden en te bewaren:

Today i have awoken with mega head pain that financial admin worries have compounded. So i’m going to get on one of those bikes and ride it nowhere but still get somewhere.

(Bron: Augustusfarmer op Instagram).

Ik ken warempel zelf dat gevoel: je fiets nemen om nergens heen te rijden en tenslotte beseffen dat je aan het eind van de weg toch ergens bent uitgekomen.

Dit soort fietsen, het is een zachte daad die ook mij regelmatig, meer dan wat ook, en zeker ook in tijden van ontij en oorlog, mag opvrolijken in het leven!

Met nog ’s veel dank aan de mij onbekende ‘Augustusfarmer’ op Instagram. Voor de herkenning!

#demanmetdeleesbril #blauwenotities #augustusfarmer #kiesvoorvrolijke dingen #hetwondervandefiets

Bron: Augustusfarmer op Instagram



Een krijgszuchtige tijd…

‘Alles van waarde is weerloos’, dat weten we met Lucebert al eeuwen…

Dan mogen we ons bijna, heel bijna maar nog niet helemaal, bevrijd voelen van die naargeestige pandemie komt daar een rancuneuze en krijgszuchtige ex-kgb-er de wereldvrede op stelten zetten…

Hoe als enkeling, deelgenoot én ronduit vredelievende wereldburger daarop te reageren? Plaats te bepalen, daarmee om te gaan… Marieke Lucas Rijneveld doet het alvast op zijn manier. Mét een gedicht! “Een krijgszuchtige tijd“, vandaag op de voorpagina van De Morgen. Omdat alles van waarde weerloos is… én blijft! Zal blijven…

#helpalleslachoffersvanalleoorlogen#instagramdingen#redonsvandeoorlog#mariekelucasrijneveld#instagramdingen#allesvanwaarde

#oorloginOekraïne
(“Oorlog in Oekraïne en hoe hem te stoppen…”)